Khi Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển đô thị thông minh và chuyển đổi sang giao thông xanh, câu chuyện bãi đỗ xe không còn đơn thuần là tìm thêm diện tích để gửi phương tiện. Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần một tầm nhìn dài hạn, coi hệ thống bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện là một phần của hạ tầng chiến lược, góp phần định hình diện mạo đô thị trong nhiều thập niên tới.
Đó là nội dung được nhiều chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trao đổi tại Hội thảo “Cơ sở pháp lý, thực trạng và triển vọng phát triển bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện tại Hà Nội với tầm nhìn 100 năm” do Viện Hỗ trợ Pháp lý và Bảo vệ Môi trường phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức tại Hà Nội.
TS. Bùi Hồng Cường, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng Viện Hỗ trợ Pháp lý và Bảo vệ Môi trường phát biểu khai mạc Hội thảo
Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Hồng Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng; ông Phan Xuân Dũng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; cùng đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.
Từ bài toán thiếu chỗ đỗ xe đến yêu cầu tái định nghĩa hạ tầng đô thị
Hà Nội hiện là một trong những đô thị có tốc độ gia tăng phương tiện nhanh nhất cả nước. Trong khi đó, quỹ đất dành cho giao thông tĩnh ngày càng hạn hẹp, đặc biệt tại khu vực trung tâm. Tình trạng thiếu bãi đỗ xe, đỗ xe trên vỉa hè, lòng đường không chỉ gây áp lực lên hạ tầng giao thông mà còn ảnh hưởng đến mỹ quan và chất lượng sống của người dân.
Theo các chuyên gia, nếu tiếp tục nhìn nhận bãi đỗ xe đơn thuần là nơi trông giữ phương tiện, các đô thị sẽ khó giải quyết được những thách thức trong tương lai. Thay vào đó, cần xem đây là một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái đô thị thông minh, nơi công nghệ, năng lượng và dịch vụ được tích hợp để tạo ra giá trị mới.
Trong bối cảnh xe điện đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu và tại Việt Nam, nhu cầu về hạ tầng sạc sẽ gia tăng nhanh trong những năm tới. Điều đó đòi hỏi các bãi đỗ xe phải được thiết kế ngay từ đầu theo hướng tích hợp trạm sạc điện, hệ thống quản lý thông minh và khả năng kết nối với mạng lưới giao thông số.
Hình thành các “trạm dịch vụ đô thị” đa chức năng
Một trong những đề xuất nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là xây dựng mô hình trung tâm đỗ xe thông minh tích hợp đa dịch vụ.
Ông Nguyễn Hồng Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng phát biểu tại hội thảo
Theo đó, ngoài chức năng đỗ xe, các tổ hợp này có thể tích hợp trạm sạc xe điện, khu vực bảo dưỡng và chăm sóc phương tiện, rửa xe tự động, không gian cà phê, khu vực chờ cho người sử dụng và các tiện ích phục vụ cộng đồng. Người dân có thể sạc xe, làm việc, nghỉ ngơi hoặc sử dụng các dịch vụ khác trong thời gian chờ.
Nhiều chuyên gia cho rằng trong tương lai, các bãi đỗ xe sẽ không chỉ là nơi “gửi xe” mà trở thành các “trạm dịch vụ đô thị” hiện đại, kết nối với các khu dân cư, trung tâm thương mại, ga đường sắt đô thị và hệ thống xe trung chuyển công cộng.
Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo thêm nguồn thu để tăng tính hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, từ đó thúc đẩy xã hội hóa lĩnh vực giao thông tĩnh.
Tích hợp năng lượng xanh cho đô thị tương lai
Bên cạnh yếu tố công nghệ, nhiều tham luận tại hội thảo nhấn mạnh vai trò của năng lượng tái tạo trong mô hình bãi đỗ xe thế hệ mới.
Các chuyên gia đề xuất nghiên cứu phát triển mô hình tích hợp bãi đỗ xe thông minh, trạm sạc xe điện và hệ thống điện mặt trời mái nhà. Đây được xem là giải pháp giúp giảm áp lực lên lưới điện, tận dụng hiệu quả không gian mái của các công trình và góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải.
Ông Phan Xuân Dũng nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại hội thảo
Theo nhận định của các nhà khoa học, nếu được quy hoạch đồng bộ, hệ thống bãi đỗ xe tích hợp năng lượng tái tạo không chỉ phục vụ nhu cầu giao thông mà còn có thể trở thành những điểm cung cấp năng lượng xanh cho đô thị trong tương lai.
Cần một hành lang pháp lý đủ rộng cho tầm nhìn dài hạn
Dù tiềm năng rất lớn, các chuyên gia cho rằng việc phát triển hệ thống bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản về cơ chế và chính sách.
Các ý kiến tại hội thảo cho rằng cần sớm hoàn thiện các quy định liên quan đến quy hoạch giao thông tĩnh, tiêu chuẩn kỹ thuật cho trạm sạc, cơ chế xã hội hóa đầu tư, ưu đãi đối với các dự án hạ tầng xanh và cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các bãi đỗ xe với hệ thống quản lý giao thông của thành phố.
Đặc biệt, việc xây dựng tầm nhìn phát triển trong 100 năm được xem là cách tiếp cận mới nhằm bảo đảm các quyết định đầu tư hôm nay không trở nên lạc hậu trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và xu hướng giao thông trong tương lai.
Đặt nền móng cho một Hà Nội xanh và thông minh hơn
Phát biểu tại hội thảo, ông Phan Xuân Dũng đánh giá cao các ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp. Theo ông, những đề xuất được đưa ra không chỉ góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và pháp lý cho lĩnh vực giao thông tĩnh mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới trong phát triển đô thị xanh, thông minh và bền vững.
Trong khuôn khổ chương trình, Viện Hỗ trợ Pháp lý và Bảo vệ Môi trường đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với các doanh nghiệp và đối tác nhằm thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, phát triển năng lượng tái tạo và xúc tiến đầu tư cho các dự án hạ tầng xanh.
Ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Viện Hỗ trợ pháp lý và Bảo vệ môi trường với Công ty CP Dầu Khí Bách Khoa
Ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Viện Hỗ trợ pháp lý và Bảo vệ môi trường với Công ty CP truyền thông HVL Media
Từ những trao đổi tại hội thảo, có thể thấy câu chuyện bãi đỗ xe không còn là bài toán riêng của giao thông mà đang trở thành một phần trong chiến lược phát triển đô thị của Hà Nội. Với tầm nhìn dài hạn, hệ thống bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện được kỳ vọng sẽ góp phần định hình một đô thị hiện đại hơn, xanh hơn và đáng sống hơn cho các thế hệ tương lai.
