Mới đây, tại Hà Nội, Tọa đàm chuyên đề “Sen Việt Nam” đã diễn ra với sự tham dự của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia văn hóa, nghệ sĩ, doanh nhân và những người tâm huyết với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Chương trình không chỉ là diễn đàn trao đổi chuyên môn về giá trị của hoa sen trong đời sống văn hóa Việt Nam mà còn là bước khởi đầu cho ý tưởng xây dựng Bảo tàng và Khu du lịch sinh thái “Sen Việt Nam” – một dự án được kỳ vọng góp phần lan tỏa bản sắc Việt thông qua biểu tượng hoa sen.
Tọa đàm được tổ chức dưới sự chủ trì và bảo trợ truyền thông của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ mới (Netari), thuộc Hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và doanh nhân có uy tín trong các lĩnh vực văn hóa, mỹ thuật, du lịch, bảo tàng và xây dựng thương hiệu.
Quang cảnh tọa đàm
Hoa sen – biểu tượng văn hóa trường tồn của dân tộc
Từ lâu, hoa sen đã hiện diện sâu đậm trong đời sống văn hóa Việt Nam. Không chỉ là loài hoa gắn liền với hình ảnh làng quê, sen còn xuất hiện trong kiến trúc, mỹ thuật, văn học, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người Việt qua nhiều thế kỷ.
Với vẻ đẹp thanh khiết, mộc mạc nhưng đầy sức sống, hoa sen được xem là biểu tượng cho những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Hình ảnh “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” đã trở thành một triết lý sống, phản ánh khát vọng vươn lên, gìn giữ nhân cách và những giá trị đạo đức trong mọi hoàn cảnh.
Chính vì vậy, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng việc xây dựng một không gian văn hóa lấy sen làm trung tâm không đơn thuần là tôn vinh một loài hoa, mà còn là cách kể lại câu chuyện về lịch sử, văn hóa và tâm hồn Việt Nam thông qua một biểu tượng gần gũi, giàu ý nghĩa.
Anh hùng Lao động Võ Tấn Thịnh – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cáp điện Thịnh Phát phát biểu tại Toạ đàm
Góp ý cho ý tưởng xây dựng không gian văn hóa Sen Việt Nam
Dưới sự điều phối của ông Lê Văn Châm – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ mới và họa sĩ Đinh Quang Tỉnh, các đại biểu đã chia sẻ nhiều góc nhìn đa chiều về định hướng phát triển dự án Bảo tàng và Khu du lịch sinh thái “Sen Việt Nam”.
Theo các chuyên gia, dự án cần được xây dựng trên nền tảng của những giá trị văn hóa cốt lõi, đồng thời kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản, giáo dục cộng đồng, du lịch trải nghiệm và các hoạt động nghỉ dưỡng. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những hiện vật, tư liệu liên quan đến sen mà còn phải trở thành không gian sống động, nơi du khách có thể cảm nhận được chiều sâu văn hóa Việt Nam thông qua nhiều hình thức trải nghiệm khác nhau.
NSND Vương Duy Biên – Phó Chủ tịch chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại sự kiện
Nhiều ý kiến cho rằng, trong xu hướng phát triển du lịch hiện nay, du khách không chỉ tìm kiếm những địa điểm tham quan đơn thuần mà còn mong muốn được trải nghiệm những giá trị văn hóa bản địa một cách chân thực. Vì vậy, dự án cần xây dựng hệ sinh thái đa dạng, kết nối giữa nghệ thuật, kiến trúc, ẩm thực, thủ công truyền thống, cảnh quan thiên nhiên và các hoạt động trải nghiệm gắn với hoa sen.
Ông Lê Văn Châm – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ mới phát biểu tại Toạ đàm
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng nội dung trưng bày có chiều sâu, tránh cách tiếp cận đơn thuần theo hướng giới thiệu hiện vật. Thay vào đó, bảo tàng cần trở thành nơi kể những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống và những giá trị tinh thần mà hoa sen đã đồng hành cùng dân tộc qua nhiều thế hệ.
“Hương Sen – Hồn Việt” và khát vọng lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc
Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt tại tọa đàm là thông điệp “Hương Sen – Hồn Việt” mà dự án hướng tới.
Theo các chuyên gia, nếu “hương sen” tượng trưng cho vẻ đẹp thanh tao, tinh khiết và gần gũi, thì “hồn Việt” chính là chiều sâu văn hóa, bản sắc và những giá trị tinh thần được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dân tộc.
Trong bối cảnh đời sống hiện đại với nhiều áp lực và biến đổi nhanh chóng, việc tạo dựng những không gian văn hóa giúp con người kết nối với thiên nhiên, với truyền thống và với chính bản thân mình ngày càng trở nên cần thiết. Đây cũng là một trong những định hướng mà dự án mong muốn theo đuổi khi kết hợp giữa yếu tố văn hóa, du lịch, nghỉ dưỡng và trải nghiệm.
Ông Đinh Quang Tỉnh – Cố vấn cấp cao của Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ mới phát biểu tại Toạ đàm
Nhiều đại biểu cho rằng, nếu được đầu tư bài bản và phát triển đúng hướng, dự án không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam mà còn có thể trở thành điểm đến đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Cần sự chung tay của giới chuyên môn và cộng đồng
Bên cạnh những kỳ vọng, các chuyên gia cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều thách thức trong quá trình triển khai dự án. Đó là bài toán về nghiên cứu, sưu tầm hiện vật, xây dựng nội dung bảo tàng, quy hoạch cảnh quan, phát triển sản phẩm du lịch đặc thù, xây dựng thương hiệu và vận hành hiệu quả trong dài hạn.
Nhiều ý kiến cho rằng, để tạo nên một công trình văn hóa có sức sống lâu dài, dự án cần tiếp tục nhận được sự đồng hành của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng. Sự kết nối giữa các lĩnh vực sẽ góp phần tạo nên một không gian văn hóa vừa giàu bản sắc, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của công chúng trong thời đại mới.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Toạ đàm
Tại tọa đàm, Anh hùng Lao động Võ Tấn Thịnh – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cáp điện Thịnh Phát cùng Ban lãnh đạo doanh nghiệp đã trình bày ý tưởng dự án và lắng nghe các ý kiến đóng góp từ giới chuyên môn. Nhiều đại biểu đánh giá cao tinh thần cầu thị của chủ đầu tư trong việc tiếp thu phản biện, tham khảo kinh nghiệm thực tiễn nhằm hoàn thiện định hướng phát triển dự án.
Khép lại chương trình, các đại biểu đều chung nhận định rằng, hành trình xây dựng Bảo tàng và Khu du lịch sinh thái “Sen Việt Nam” còn nhiều việc phải làm. Tuy nhiên, những trao đổi tại tọa đàm đã mở ra những định hướng quan trọng cho việc hình thành một không gian văn hóa mang đậm dấu ấn dân tộc.
Từ biểu tượng hoa sen – loài hoa gắn bó với tâm hồn người Việt – dự án kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam đến cộng đồng, đồng thời tạo nên một điểm đến văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc trong tương lai. Đó không chỉ là nơi để ngắm sen, tìm hiểu về sen, mà còn là nơi để mỗi người cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của “Hương Sen – Hồn Việt” trong dòng chảy của đời sống đương đại.
