Văn hóa doanh nghiệp ngày càng khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh, góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn với chuyển đổi số, đề cao đạo đức kinh doanh và lấy con người làm trung tâm là những vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026.
Ngày 13/10, tại Hà Nội, Báo Văn hóa phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp – Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững”.
Sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 22 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2004 – 13/10/2026), hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và kỷ niệm 70 năm thành lập Báo Văn hóa (1957 – 2027).
Quang cảnh diễn đàn (Ảnh BVH)
Tham dự diễn đàn có Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME Mạc Quốc Anh; Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam Hồ Anh Tuấn; Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh Võ Trí Thành; nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên, cùng các nhà quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.
Văn hóa là nguồn lực nội sinh của doanh nghiệp
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển nhanh và bền vững của doanh nghiệp cũng như đất nước.
Dẫn lại thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị định số 79 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị: “Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa”, Thứ trưởng khẳng định văn hóa có vai trò quan trọng trong định hướng phát triển và tạo dựng nền tảng bền vững.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao và kinh tế du lịch. Để tạo động lực cho các lĩnh vực này, việc hoàn thiện thể chế, bố trí nguồn lực và huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp được xác định là những nhiệm vụ quan trọng.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng phát biểu (Ảnh: BVH)
Trong đó, Bộ đã trình Quốc hội dự án luật về phát triển công nghiệp văn hóa; chủ trương dành tối thiểu 2% tổng ngân sách nhà nước cho văn hóa từ năm 2026 đã được Bộ Chính trị thông qua.
Ngày 12/10/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng ra mắt Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa, công bố các bài toán lớn của ngành và kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết, hướng tới những kết quả có thể đo lường ngay trong năm 2026.
Nhấn mạnh yêu cầu xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong bối cảnh mới, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề cập tám nội dung cốt lõi, trong đó có đề cao tính liêm chính, thượng tôn pháp luật, giữ chữ tín và lấy giá trị thực mang lại cho khách hàng làm căn cứ hành động.
Doanh nghiệp cần thể hiện trách nhiệm với khách hàng ngay cả sau khi sản phẩm đã được bán và thanh toán; đồng thời tôn trọng con người, trọng dụng nhân tài, tạo điều kiện phát triển năng lực và khuyến khích học tập liên tục.
Bên cạnh đó, đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng và ứng dụng công nghệ có trách nhiệm cần trở thành những thành tố quan trọng trong văn hóa tổ chức. Doanh nghiệp cần chủ động khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phù hợp, nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò nêu gương của người đứng đầu, từ việc giữ lời hứa, thực hiện trách nhiệm đến sẵn sàng tiếp nhận phản biện trong nội bộ. Cùng với đó là yêu cầu gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa nhân loại và chủ động hội nhập quốc tế.
Chuyển đổi số phải đi cùng chuyển đổi văn hóa
Tại diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ cho rằng, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển hóa các giá trị văn hóa từ yếu tố “mềm” thành năng lực thực chất của doanh nghiệp.
Theo ông Nguyễn Anh Vũ, lợi thế khó sao chép của một tổ chức không chỉ nằm ở sản phẩm hay công nghệ mà còn được hình thành từ cách tư duy, phương thức phối hợp làm việc, cách lãnh đạo ra quyết định và cách doanh nghiệp ứng xử với khách hàng, người lao động, đối tác và xã hội.
Trong bối cảnh dữ liệu, AI, tự động hóa và các nền tảng quản trị mới ngày càng được ứng dụng rộng rãi, công nghệ có thể giúp doanh nghiệp nâng cao tốc độ xử lý công việc nhưng không tự tạo ra sự chuyển đổi toàn diện.
Đằng sau chuyển đổi số phải là sự chuyển đổi về văn hóa, từ tinh thần học hỏi, chia sẻ, hợp tác đến sự sẵn sàng thử nghiệm và cơ chế khuyến khích sáng tạo trong khuôn khổ trách nhiệm. Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp đi nhanh hơn, nhưng văn hóa quyết định hướng đi và khả năng phát triển lâu dài.
Một vấn đề được Tổng Biên tập Báo Văn hóa nhấn mạnh là vai trò trung tâm của con người trong quá trình phát triển. Người lao động ngày nay không chỉ quan tâm đến tiền lương mà còn chú trọng cơ hội phát triển nghề nghiệp, sự công bằng, môi trường làm việc, cách ứng xử của lãnh đạo và khả năng được lắng nghe.
Sự tham gia ngày càng đông của các thế hệ lao động trẻ đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản trị. Theo đó, doanh nghiệp cần tìm được sự cân bằng giữa kỷ luật và sáng tạo, giữa hiệu suất công việc và môi trường làm việc nhân văn, giữa hệ giá trị chung và sự tôn trọng khác biệt.
“Văn hóa thực sự mạnh không phải khi mọi nhân viên đều thuộc lòng giá trị cốt lõi, mà khi những giá trị ấy được thể hiện trong cách họ làm việc ngay cả khi không có người giám sát”, ông Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh.
Quan điểm này cho thấy hiệu quả xây dựng văn hóa doanh nghiệp không chỉ được đo bằng những tuyên bố về giá trị cốt lõi mà còn thể hiện qua hành vi thực tế, cách thức vận hành và chất lượng các mối quan hệ trong tổ chức.
Từ bản sắc doanh nghiệp đến giá trị thương hiệu
Với chủ đề xuyên suốt “Văn hóa doanh nghiệp – Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững”, diễn đàn tập trung nhận diện những yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp đưa văn hóa trở thành bộ phận thiết yếu trong chiến lược phát triển.
Các đại biểu, chuyên gia tham dự phiên tọa đàm tại Diễn đàn
Chương trình gồm hai phần. Phần thứ nhất tập trung vào các tham luận chuyên sâu về văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên phát triển mới và xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn với chuyển đổi số. Phần thứ hai thảo luận chủ đề “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp – Từ bản sắc doanh nghiệp đến giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh”.
Các đại biểu trao đổi về việc xây dựng hệ giá trị cốt lõi, đề cao đạo đức kinh doanh, tăng cường trách nhiệm xã hội, phát huy vai trò người lãnh đạo và lấy con người làm trung tâm. Việc gắn kết văn hóa doanh nghiệp với chiến lược quản trị, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cũng được đặt ra như một yêu cầu thực tiễn.
Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh ngày càng cao, doanh nghiệp có thể đầu tư công nghệ, mở rộng quy mô và phát triển sản phẩm mới, nhưng để duy trì vị thế lâu dài cần xây dựng được niềm tin với khách hàng, sự gắn kết của người lao động và uy tín với đối tác.
Văn hóa doanh nghiệp, vì vậy, không chỉ góp phần định hình bản sắc mà còn tạo cơ sở để nâng cao tính minh bạch, củng cố trách nhiệm, cải thiện chất lượng dịch vụ và hình thành sự khác biệt trên thị trường.
Để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, doanh nghiệp cần cụ thể hóa các giá trị thành tiêu chí hành động, gắn trách nhiệm thực hiện với từng cấp quản lý và người lao động, đồng thời duy trì cơ chế đánh giá, điều chỉnh phù hợp với thực tiễn.
Thông qua các tham luận và trao đổi tại diễn đàn, yêu cầu đặt ra không chỉ là nhận diện vai trò của văn hóa mà còn tìm kiếm phương thức đưa các giá trị văn hóa vào hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp.
Trong kỷ nguyên số, khi công nghệ ngày càng phổ biến và có thể được tiếp cận rộng rãi, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp dựa trên liêm chính, trách nhiệm, sáng tạo và tôn trọng con người sẽ góp phần tạo dựng thương hiệu uy tín, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng dư địa phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.
