Trước sự gia tăng của các nguy cơ tấn công mạng và những thách thức từ công nghệ mới, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phòng thủ chủ động, đồng thời chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử, đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp. Hội thảo CYSEEX 2026 đặt trọng tâm vào các giải pháp nâng cao năng lực phát hiện, ứng phó sự cố và bảo vệ dữ liệu trong môi trường số.
Ngày 21/10/2026, Liên minh An toàn thông tin CYSEEX tổ chức Hội thảo CYSEEX 2026 với chủ đề “Kiến tạo năng lực phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử”. Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ cùng các chuyên gia an ninh mạng nhằm trao đổi về xu hướng bảo vệ hệ thống trước những rủi ro ngày càng phức tạp.
Hai vấn đề trọng tâm được đặt ra tại hội thảo là khai thác AI để tăng tốc hoạt động phòng thủ và xây dựng lộ trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử, hướng tới bảo vệ dữ liệu trước những nguy cơ có thể xuất hiện khi công nghệ máy tính lượng tử phát triển.
AI nâng cao năng lực phát hiện và ứng phó sự cố
Sự phát triển của AI đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực an ninh mạng. Công nghệ này giúp phân tích lượng lớn dữ liệu, nhận diện dấu hiệu bất thường và tự động hóa một số quy trình xử lý cảnh báo. Tuy nhiên, AI cũng có thể bị lợi dụng để gia tăng tốc độ và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực phòng thủ của doanh nghiệp.
Các thành viên CYSEEX chính thức công bố khẩu hiệu hành động năm 2027: “AI tự chủ – phòng thủ chủ động – an toàn lượng tử”
Theo báo cáo tại hội thảo, trong 9 tháng đầu năm 2026, CYSEEX đã tổ chức 7 đợt diễn tập trên 14 hệ thống của các thành viên, phát hiện 307 lỗ hổng. Hoạt động diễn tập giúp các đơn vị đánh giá khả năng bảo vệ hệ thống trong điều kiện mô phỏng tấn công thực tế, đồng thời hoàn thiện quy trình phát hiện, xử lý và phục hồi sau sự cố.
Đáng chú ý, CYSEEX đã triển khai 18 tác nhân AI (AI Agent) trong ba nhóm hoạt động gồm phòng thủ hệ thống, mô phỏng tấn công và bảo mật trong quá trình phát triển phần mềm.
Kết quả bước đầu cho thấy việc ứng dụng AI giúp giảm 65-75% thời gian xử lý cảnh báo thủ công, nâng khả năng phát hiện và ứng phó với các hình thức tấn công mới từ 50% lên 90%. Công nghệ này cũng hỗ trợ phát hiện hơn 120 lỗ hổng và rút ngắn đáng kể thời gian rà soát mã nguồn.
Những kết quả trên cho thấy tiềm năng của AI trong việc cải thiện hiệu suất vận hành an ninh mạng. Dù vậy, hiệu quả ứng dụng còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, cách thiết lập quyền hạn và khả năng giám sát các hoạt động tự động.
Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Chủ tịch Liên minh An toàn thông tin CYSEEX, cho rằng khi AI có thể giúp tìm lỗi nhanh hơn, lực lượng phòng thủ cũng phải phát hiện và khắc phục lỗi nhanh hơn. Vấn đề không chỉ nằm ở năng lực công nghệ mà còn ở cách tổ chức phòng thủ, giới hạn quyền và phối hợp hành động.
Chủ tịch Liên minh An toàn thông tin CYSEEX Nguyễn Xuân Hoàng phát biểu tại hội thảo
Theo đó, doanh nghiệp cần từng bước chuyển từ phương thức xử lý sự cố mang tính phản ứng sang mô hình phòng thủ chủ động, trong đó AI hỗ trợ con người phát hiện nguy cơ sớm hơn, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao khả năng phục hồi hệ thống.
Chủ động chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử
Bên cạnh ứng dụng AI, an toàn thông tin trong kỷ nguyên hậu lượng tử là nội dung quan trọng được thảo luận tại hội thảo.
Máy tính lượng tử được kỳ vọng tạo ra những bước tiến lớn trong xử lý tính toán, nhưng đồng thời đặt ra nguy cơ đối với một số phương pháp mật mã đang được sử dụng để bảo vệ dữ liệu. Trong khi quá trình chuyển đổi sang các thuật toán kháng lượng tử có thể kéo dài nhiều năm, doanh nghiệp cần sớm đánh giá hệ thống hiện có và xây dựng kế hoạch phù hợp.
Tại hội thảo, ông Vũ Ngọc Sơn, chuyên gia an ninh mạng, đề xuất doanh nghiệp bắt đầu bằng việc kiểm kê các thuật toán và chứng thư số đang sử dụng, xác định dữ liệu cần được bảo vệ dài hạn, xây dựng khả năng thay đổi thuật toán mã hóa linh hoạt và thử nghiệm các giải pháp mới.
Việc chuyển đổi cũng cần có sự phối hợp với nhà cung cấp công nghệ, đi kèm kế hoạch cụ thể về thời gian, ngân sách và trách nhiệm triển khai.
Ở góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Thành Biên, Kỹ sư Giải pháp Cấp cao của F5 Network, phân tích việc tích hợp các thuật toán kháng lượng tử vào giao thức bảo mật TLS, vốn được sử dụng rộng rãi để bảo vệ các kết nối và giao dịch trên Internet.
Thách thức đặt ra là tăng cường khả năng bảo vệ trước những rủi ro trong tương lai nhưng vẫn duy trì tính tương thích, ổn định của hệ thống trong giai đoạn chuyển đổi.
Theo các nội dung được trao đổi tại hội thảo, chuẩn bị cho hậu lượng tử không đơn thuần là thay thế một thuật toán mã hóa. Đây là quá trình rà soát tổng thể hạ tầng công nghệ, dữ liệu, thiết bị và chuỗi cung ứng, đòi hỏi doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn trong quản trị an toàn thông tin.
Phòng thủ tự động phải đi cùng kiểm soát rủi ro
Một vấn đề khác được các chuyên gia nhấn mạnh là cách ứng dụng AI vào thực tiễn mà vẫn bảo đảm an toàn cho hệ thống.
Ông Phạm Trung Thành, chuyên gia tư vấn bảo mật của Công ty NCS, phân tích ba vai trò của AI trong an ninh mạng, gồm phân tích dữ liệu, hỗ trợ chuyên gia và thực hiện một số tác vụ trong phạm vi được giao. Theo đó, trước khi mở rộng tự động hóa, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ dữ liệu, xác định rõ tài sản cần bảo vệ, phạm vi quyền hạn và trách nhiệm của các bên liên quan.
Ông Vũ Ngọc Sơn – Chuyên gia An ninh mạng chia sẻ tại hội thảo
Trong khi đó, ông Vũ Ngọc Anh, Kỹ sư Bảo mật cấp cao của Trellix Việt Nam, giới thiệu việc sử dụng các tác nhân AI để điều tra cảnh báo, khắc phục sự cố và chủ động tìm kiếm mối đe dọa trong trung tâm vận hành an ninh mạng.
Việc triển khai các giải pháp này cần đi kèm cơ chế giám sát, kiểm soát quyền truy cập và bảo đảm dữ liệu được xử lý trong phạm vi cho phép. Đặc biệt, những hành động có mức độ rủi ro cao cần được con người kiểm tra và phê duyệt.
Ở khía cạnh bảo vệ dữ liệu, ông Phạm Tiến Dũng, Giám đốc Kinh doanh khối khách hàng chiến lược của Dell Technologies Việt Nam, đề cập phương án ứng phó mã độc tống tiền theo ba lớp: bảo vệ, phát hiện và phục hồi.
Theo đó, năng lực phòng thủ không chỉ được đánh giá bằng khả năng ngăn chặn tấn công mà còn ở khả năng khôi phục hoạt động an toàn. Việc xác định được bản dữ liệu sạch, đáng tin cậy đóng vai trò quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ mã độc hoặc dữ liệu hư hại quay trở lại hệ thống.
Phiên tọa đàm cuối chương trình, dưới sự điều phối của Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình, chuyên gia tư vấn an ninh toàn cầu của FPT IS, tập trung vào những vấn đề thực tiễn như lựa chọn khâu cần tự động hóa trước, xác định giới hạn quyền của AI, đo lường hiệu quả đầu tư và ưu tiên các hệ thống cần thử nghiệm mật mã hậu lượng tử.
Các nội dung này cho thấy việc tăng cường an ninh mạng cần được tiếp cận như một bài toán tổng thể, kết hợp giữa công nghệ, quy trình vận hành và năng lực quản trị rủi ro.
Hướng tới năng lực phòng thủ chung của doanh nghiệp Việt
Từ kết quả hoạt động năm 2026, các thành viên CYSEEX công bố khẩu hiệu hành động năm 2027: “AI tự chủ – Phòng thủ chủ động – An toàn lượng tử”.
Định hướng này nhấn mạnh ba nhiệm vụ gồm làm chủ công nghệ, dữ liệu và quyền vận hành AI; duy trì diễn tập thực chiến, cảnh báo sớm và phối hợp ứng phó; đồng thời chuẩn bị lộ trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử phù hợp với từng hệ thống.
Trong năm 2027, CYSEEX dự kiến tiếp tục mở rộng ứng dụng tác nhân AI theo nguyên tắc tự động hóa có kiểm soát, bảo đảm các hoạt động có thể được giám sát và truy vết. Liên minh cũng định hướng duy trì các chương trình diễn tập tấn công – phòng thủ, ứng cứu sự cố, phòng chống lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy thử nghiệm mật mã hậu lượng tử trong những hệ thống phù hợp.
Hội thảo CYSEEX 2026 với chủ đề “Kiến tạo năng lực phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử”
Thành lập năm 2022, CYSEEX hiện có 7 thành viên gồm Tập đoàn MISA, Tổng Công ty Giải pháp Doanh nghiệp Viettel, Tập đoàn Bảo Việt, Công ty Cổ phần Phần mềm BRAVO, Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, Tổng Công ty Viễn thông MobiFone và Công ty Cổ phần Giao Hàng Tiết Kiệm.
Liên minh hoạt động trên cơ sở tự nguyện, phối hợp thực chất và tự chủ nguồn lực, tập trung vào diễn tập thực chiến, chia sẻ kinh nghiệm, cảnh báo mối đe dọa và nâng cao năng lực ứng phó sự cố.
Trong bối cảnh các nguy cơ an ninh mạng liên tục thay đổi, việc kết hợp AI với phòng thủ chủ động và chuẩn bị cho hậu lượng tử được xem là hướng đi quan trọng để doanh nghiệp nâng cao khả năng bảo vệ dữ liệu, duy trì hoạt động ổn định và thích ứng với những thách thức mới của quá trình chuyển đổi số.
Thông qua hoạt động hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, CYSEEX hướng tới chuyển năng lực riêng của từng thành viên thành năng lực phòng thủ chung, góp phần nâng cao khả năng tự bảo vệ của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường số.
